Raad van State adviseert: nieuwe box 3 pas in 2030

Door Redactie Box3Wacht · Bijgewerkt: 3 november 2026, volgende update zodra het kabinet reageert

De Raad van State adviseert het kabinet om pas in 2030 over te stappen op een nieuw box 3-stelsel, en niet al in 2028. Het advies (kenmerk W06.26.00330/III) is vastgesteld op 28 oktober en gepubliceerd op 2 november 2026.

Wat het kabinet wil

Het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 ligt bij de Eerste Kamer. Met een novelle wil het kabinet vanaf 2028 aandelen, fondsen en andere financiële instrumenten pas belasten als u ze verkoopt (vermogenswinstbelasting). Spaargeld, crypto die u zelf bezit en een paar andere bezittingen worden dan tijdelijk, in ieder geval tot 2030, elk jaar belast op hun waardeontwikkeling (vermogensaanwas). Per 2030 wil het kabinet helemaal overstappen op een vermogenswinstbelasting (advies, § 2).

Waarom de Raad op de rem trapt

De Raad heeft vier bezwaren (advies):

1. Haast. Een stelselwijziging via een novelle, met grote spoed, doet volgens de Raad afbreuk aan de zorgvuldigheid van het wetgevingsproces.
2. Twee systemen naast elkaar. Het kabinet maakt zonder duidelijke rechtvaardiging tijdelijk onderscheid tussen bezittingen. Zo zou crypto die u zelf bezit anders worden belast dan crypto via een beleggingsfonds. Dat noemt de Raad kwetsbaar, gezien de eerdere rechtszaken over box 3.
3. Uitvoering. De uitvoeringstoets van de Belastingdienst, die de Raad op 22 oktober ontving, geeft op alle vijf getoetste punten een rode vlag. Volgens de Belastingdienst is het plan in ieder geval voor 2028 onuitvoerbaar. Het tijdelijke stelsel vraagt 252 fte en circa € 31 miljoen aan extra uitvoeringskosten. Banken kunnen in 2028, en mogelijk ook in 2029, niet de gegevens leveren om de winst op beleggingen te berekenen. Die zou u dan zelf moeten uitrekenen.
4. Dekking. De verlaging van het heffingsvrij vermogen in 2027 en het hogere forfait (zie hieronder) zijn de dekking van de novelle. Het kabinet heeft al gezegd dat er voor box 3 een andere dekking komt, maar die ontbreekt nog. De Raad noemt het voorstel daarom incompleet.

De twee routes

1. Voorkeur: trek het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 in, dien de novelle niet in, kom met een nieuw wetsvoorstel en stap per 2030 in één keer over.
2. Alternatief: gaat het kabinet toch door met de novelle, voer de vermogenswinstbelasting dan pas in 2030 in, voor al het box 3-vermogen tegelijk.

In beide gevallen blijft volgens de Raad het huidige stelsel, met een forfaitair rendement en tegenbewijs, ook in 2028 en 2029 bestaan. De Raad vraagt het kabinet daarbij na te gaan of de tegenbewijsregeling minder kost dan eerder werd geschat.

Advies is geen besluit

Het kabinet kan het advies naast zich neerleggen. Het wilde de novelle uiterlijk maandag 2 november bij de Tweede Kamer indienen (Kamerbrief 14 oktober). Op 3 november was dat nog niet gebeurd (wetgevingskalender). Daarna moeten de Tweede en de Eerste Kamer nog beslissen. Volg elke stap op onze wetstracker.

En 2027?

In dezelfde novelle staat de verlaging van het heffingsvrij vermogen per 2027 van € 59.357 naar € 30.846 per persoon, en een verhoging van het forfait voor overige bezittingen met 1,5 procentpunt naar 7,87%. Voor onderdelen daarvan is volgens het kabinet zelf onvoldoende politiek draagvlak, en het alternatief moet nog komen (advies, § 2c). Wat er met deze plannen gebeurt als het kabinet het advies volgt, is nog niet bekend. Meer over 2027 leest u in ons artikel over het heffingsvrij vermogen in 2027.

Wat kunt u nu doen?

Voor uw aangifte over 2026 verandert er niets. Volgt het kabinet het advies, dan blijft tegenbewijs tot en met 2029 de manier om te voorkomen dat u te veel betaalt. Bewaar daarom de jaaroverzichten van uw bank en uw broker, en zorg dat u weet hoe u uw werkelijke rendement aantoont. Hebt u alleen spaargeld, dan is de kans volgens de Belastingdienst klein dat tegenbewijs iets oplevert.

Onze box 3-calculator rekent 2028 voorlopig nog volgens het kabinetsplan. Zodra er een besluit is, passen we hem aan.

Bronnen

1. Raad van State – advies W06.26.00330/III over de Novelle uitbreiding vermogenswinstbelasting box 3
2. Raad van State – nieuwsbericht 2 november 2026
3. Kamerbrief 14 oktober 2026 – planning advies en indiening novelle
4. Wetgevingskalender – Novelle uitbreiding vermogenswinstbelasting box 3
5. Belastingdienst – Ik heb alleen spaargeld in box 3

Dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk belasting- of beleggingsadvies. Stand van zaken: 3 november 2026. Box3Wacht is een onafhankelijke informatiebron.